DuckDB đang ngày càng trở thành một trong những từ khóa hot trong cộng đồng phát triển phần mềm và dữ liệu. Nhưng liệu DuckDB có thực sự xứng đáng với sự chú ý mà nó đang nhận được, hay chỉ nổi lên nhất thời?

Trên mạng xã hội có rất nhiều lời khen dành cho DuckDB như "Quên Spark và Hadoop đi, DuckDB là lựa chọn "nhanh gọn" cho phân tích dữ liệu cỡ nhỏ đến trung bình" Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về DuckDB, tại sao nó nổi bật so với các công cụ khác và cách nó có thể thay đổi cách bạn làm việc với dữ liệu.

1. DuckDB là gì?

DuckDB là một cơ sở dữ liệu phân tích dạng nhúng (embedded database) được thiết kế tối ưu để xử lý các workload phân tích.

Khác với các hệ thống như Postgres hay MySQL, DuckDB không yêu cầu server riêng biệt. Cơ sở dữ liệu này hoạt động cực kỳ nhẹ nhàng – bạn có thể tích hợp vào ứng dụng của mình mà không cần bất kỳ cấu hình phức tạp nào.

Nói đơn giản, DuckDB giống như "SQLite cho phân tích dữ liệu". Trong khi SQLite tối ưu cho các giao dịch đơn giản (transaction) và lưu trữ dữ liệu có cấu trúc, thì DuckDB được xây dựng từ đầu với kiến trúc columnar-oriented để tối ưu cho các truy vấn phân tích phức tạp trên các tập dữ liệu lớn.

Mặc dù là công nghệ tương đối mới, DuckDB đã được nhiều công ty công nghệ lớn áp dụng vào quy trình làm việc của họ:

1. Netflix: Sử dụng DuckDB để phân tích dữ liệu đo lường hiệu suất hệ thống.
2. Microsoft: Áp dụng cho một số dự án phân tích dữ liệu nội bộ.
3. Stripe: Sử dụng cho phân tích dữ liệu thanh toán.
4. Airbnb: Thử nghiệm DuckDB cho một số quy trình phân tích dữ liệu.

Ví dụ thực tế: Một developer tại Stripe có thể tích hợp DuckDB vào ứng dụng web để cho phép người dùng phân tích lịch sử giao dịch của họ trực tiếp trong trình duyệt, mà không cần gửi dữ liệu nhạy cảm đến máy chủ khác.

Hay một data analyst tại Netflix có thể nhanh chóng phân tích hành vi xem của hàng triệu người dùng để phát hiện xu hướng và đề xuất nội dung mà không cần phải chờ đợi kết quả từ các hệ thống phân tích dữ liệu lớn truyền thống.

2. Vì sao DuckDB lại nổi bật

2.1 Hiệu suất ấn tượng

DuckDB được thiết kế với mục tiêu đạt hiệu suất cao cho các truy vấn phân tích. Khác với các cơ sở dữ liệu truyền thống như MySQL hay SQLite lưu trữ dữ liệu theo hàng, DuckDB lưu trữ dữ liệu theo cột, lợi ích của việc này là :

• Chỉ đọc các cột cần thiết cho truy vấn, giảm I/O
• Tăng tỷ lệ nén dữ liệu vì các giá trị trong cùng một cột thường có tính đồng nhất cao
• Tối ưu cho các truy vấn phân tích thường chỉ cần một số cột nhất định

DuckDB sử dụng kỹ thuật Vectorized Processing, xử lý dữ liệu theo batch (1024 phần tử một lúc) thay vì từng dòng một:

• Tận dụng tối đa CPU cache
• Giảm overhead của việc gọi hàm
• Tận dụng các hướng dẫn SIMD (Single Instruction, Multiple Data) của CPU hiện đại để xử lý nhiều phần tử dữ liệu trong một CPU cycle.

DuckDB sử dụng nhiều kỹ thuật nén chuyên biệt cho từng loại dữ liệu:

• Run-length encoding cho các chuỗi giá trị lặp lại
• Dictionary encoding cho các chuỗi văn bản
• Bit-packing cho các số nguyên có phạm vi nhỏ
• Frame-of-Reference encoding để nén các giá trị số có phân phối gần nhau

Điều này giúp giảm đáng kể lượng dữ liệu cần xử lý và lưu trữ, đồng thời tăng tốc các truy vấn.

DuckDB cũng tự động thực thi song song các truy vấn phức tạp mà không cần cấu hình thêm.

2.2 Dễ dàng tích hợp

Bạn không cần cài đặt máy chủ phức tạp, không cần cấu hình phức tạp - chỉ cần nhúng DuckDB trực tiếp vào ứng dụng của bạn. Điều này làm giảm đáng kể độ phức tạp trong việc triển khai và bảo trì.

2.3  Làm việc với nhiều định dạng dữ liệu

DuckDB có thể đọc trực tiếp nhiều định dạng file khác nhau như: CSV, Parquet, JSON, Excel, Arrow, ...

Với DuckDB, bạn không cần phải tải (import) dữ liệu từ file vào cơ sở dữ liệu trước rồi mới truy vấn, như bạn thường phải làm với các hệ quản trị cơ sở dữ liệu truyền thống (ví dụ như MySQL hay PostgreSQL). Thay vì nhập dữ liệu vào, DuckDB cho phép bạn thực hiện truy vấn SQL trực tiếp trên các file nguồn (như CSV, Parquet…).

2.4 Sử dụng ít tài nguyên

DuckDB được thiết kế để hoạt động hiệu quả ngay cả trên các máy tính có phần cứng hạn chế:

• Chỉ cần khoảng 4MB RAM để chạy
• Không cần máy chủ riêng
• Không cần cấu hình phức tạp
• Có thể chạy trực tiếp trên trình duyệt web

3. Hướng dẫn cài đặt và Sử dụng DuckDB

3.1 Cài đặt

pip install duckdb

3.2 Demo đơn giản Sử dụng DuckDB

Dưới đây là một ví dụ đơn giản về cách sử dụng DuckDB với Python:

import duckdb

# Kết nối đến DuckDB (tạo file nếu chưa tồn tại)
con = duckdb.connect('example.db')

# Tạo bảng
con.execute('''
    CREATE TABLE users (
        id INTEGER,
        name VARCHAR,
        age INTEGER
    )
''')

# Chèn dữ liệu
con.execute('''
    INSERT INTO users VALUES
    (1, 'Alex', 25),
    (2, 'Bob', 30),
    (3, 'Charlie', 35)
''')

# Truy vấn dữ liệu
result = con.execute('SELECT * FROM users WHERE age > 25').fetchall()
print(result)

Đọc dữ liệu từ file CSV:

import duckdb

# Truy vấn trực tiếp từ file CSV
result = duckdb.query('''
    SELECT *
    FROM read_csv('data.csv')
    WHERE revenue > 1000
    ORDER BY revenue DESC
    LIMIT 10
''').fetchall()

print(result)

Kết hợp nhiều nguồn dữ liệu:

import duckdb
import pandas as pd

# Tạo DataFrame mẫu
df = pd.DataFrame({
    'id': [1, 2, 3],
    'value': [10, 20, 30]
})

# Truy vấn kết hợp từ DataFrame và CSV
result = duckdb.query('''
    SELECT 
        d.id, 
        d.value,
        c.category
    FROM df AS d
    JOIN read_csv('categories.csv') AS c
    ON d.id = c.id
''').fetchall()

print(result)

4. Kết luận

Dù bạn là một developer mới bắt đầu hay một chuyên gia phân tích dữ liệu, DuckDB đều có thể giúp bạn xử lý dữ liệu hiệu quả hơn, nhanh hơn và với ít tài nguyên hơn so với các giải pháp truyền thống.

Hãy thử nghiệm DuckDB trong dự án tiếp theo của bạn và khám phá tiềm năng của nó!